භයානක වැලන්ටයින් - Dangerous Valentine

මේ ශාකය දුටුවා ද?
මේත් ආක්‍රමණශීලී විභවයක් තියන එකක්.
ලංකාවට ආවේ විසිතුරු ශාකයක් ලෙස සුපුරුදු විදිහටම,
මුල් මගින් පැල ඇති වෙනවා,
මේකත් හැමෝම ගෙවල් වල හදාගන්න උත්සහ කරනවා.
(අපෙ ගෙදරත් ඇතුළුව, ඒත් දැන් අපි මේක අයින් කරල තියන්නෙ)

මේක දැනටමත් පිට රටවල් වල ආක්‍රමණික ශාකයක් කියල නම් කරල තියන්නෙ,

තවම අපේ කැලෑ වල සුළබ නෑ,

ඒත් කැලෑවකට ගියොත් ලොකු හානියක්,

ඒ නිසා ඔබ මේ ගහක් දැක්කොත් දැනුවත් කරන්න එහි අයිතිකාරයෝ.

ලස්සන වුනත් මේක භයානක වෙන්න පුළුවන්.

නම :
Philippines Fireworks, Star-burst  

Clerodendrum quadriloculare

වැලන්ටයින් ගස්

කුලය:
Verbenaceae පින්න කුලය

නිජබිම:
අප්‍රිකාව සහ ආසියානු පැසිෆික් කලාපය

වැඩිදුර තොරතුරු: 
http://www.dailynews.lk/2012/02/03/news42.asp

නම :

යුලෙක්ස් 

Ulex europaeus Family : Fabaceae 

නිජබිම : 

යුරෝපය

විස්තර : 

සුද්දන් නිසා අපගේ රටට පැමිණි තවත් එක් ශාපයකි.

රනිල කුල්යට අයත් වේ.

නුවර එළිය ප්‍රදේශයේ පැතිරී ඇත.

හෝටන් තැන්නට දැඩි ලෙස තර්ජනයක් වී ඇති ශාකයකි.

මල් කහ පැහැතිය.

ශාකය පුරා කටු සහිතය.

මේ නිසා ගෝණුන් වැනි සතුන්ටවත් මෙය කෑම අපහසුය.

මර්දනය : 

අතින් උගුල්ලා ඉවත් කිරීම සහ පුළුස්සා දැමීම.

3.කටකලු බොවිටියා - Koster's Curse

නම : 
කටකලු බොවිටියා
Clidemia hirta (Melastomataceae - බෝවිටියා කුලය)

නිජබිම : 

දකුණු ඇමරිකාව ( නිවර්තන ඇමරිකානු ප්‍රදේශ)

ලංකාවේ පැතිර ඇති ප්‍රදේශ:

තෙත් කලාපය සහ අතරමැදි කලාපයේ, තවද මධ්‍යයම කඳුකරය පුරාම පැතිරී ඇත.


විස්තර : 

නිවර්තන ඇමෙරිකානු රටවල දක්නට ලබෙන  නැමැති බෝවිටියා කුලයට අයත් මෙම ශාකයේ බීජ 1894 දී පේරාදෙණිය උද්භීද උද්‍යයානයට ගෙනැවිත් ඇති අතර,

මෙම ශාකය කුඩා පඳුරු වශයෙන් වැඩෙන බහු වාර්ෂික ශාකයකි.
මීටර 1 සිට මීටර 5 ක් පමණ උසට වැඩේ.
කුඩා අතු ප්‍රධාන ශාකා වටා වටකුරුව පිහිටයි.
පත්‍ර වල දෘඩ රෝම ඇත.පත්‍ර දිගටි ආණ්ඩාකාර හැඩයක් ගනී.
මල් සුදු පහැයට හුරු රෝස පැහයක් ගනී.
පෙබරවාරි,මැයි ,ජූලි,දෙසැම්බර් මාස වල මල් හට ගනී.( වසර පුරාම සුලු වශයෙන් මල් හට ගනී) නොමෙරූ ඵල කොළ පැහැයක් ගනී.ඉදුණු පසු දම් පැහැතිය.

ඉදුණු ඵල වල බීජ විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත.මෙම ඵල සතුන් ආහරයට ගනී.
එමගින් බීජ පරිසර පද්ධතිය පුරා ව්‍යයාප්ත වේ.

මර්දනය : 

අතින් උගුල්ලා ඉවත් කිරීම සහ පුළුස්සා දැමීම.
මෙයට ජෛව පාලනයේදි කුඩා කෘමි විශේෂ යොදාගනී(Thrips).
මෙය ඕස්ට්‍රේලියාවට හඳුන්වාදීම එරට මුදලින් 60000 (Australian Dollars) ක දඩයකට යටත් වන වරදකි!!!.


අමතර පෝෂක:
Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/Clidemia_hirta


Contributer: Harsha Manoj Dissanayaka

2.ලැන්ටානා / ගඳපාන / බාලොලියා / හිඟුරු

නම:ලැන්ටානා/ගඳපාන/බාලොලියා/හිඟුරු,
       Lantana camara (Verbenaceae)

නිජබිම:

නිවර්තන ඇමරිකාව

ලංකාවේ පැතිර ඇති ප්‍රදේශ:

ඕනෑම කලාපයක හොඳින් වර්ධනය වේ, ඒ නිසා ලංකාව පුරාම ව්‍යාප්තව ඇත.

විස්තර:

කුඩා කටු සහිත අතු සහිත කටුක පරිසරයට හැඩගැසුන පදුරක් ආකාරයට   වැඩෙන ශාකයකි.

පත්‍ර කුඩාය, පත්‍ර දාරය දැති සහිතය, සියුම් බූවක් ඇත, මල් විවිධ වර්ණ වලින් ඇත.

මල් පොකුරක් ලෙස සෑදේ.

මෙයද විසිතුරු ශාකයක් ලෙස ලංකාවට හඳුන්වා දුන් එකකි.

මෙයට ඉතා දැඩි මූල පද්ධතියක් ඇති නිසා ගලවා ඉවත් කිරීමද ඉතා අසීරුය.

මෙ ශාක මගින් පසට මුදාහරින රසායනික නිසා අනෙක් ශාක වල වර්ධනය අඩාල වේ.

මෙයට ඉතා අඩු ජල ප්‍රමාණයක් යටතේ වුවද දැඩි උෂ්ණත්වයක් තිබුණද හොඳින් වර්ධනය වීමේ හැකියාව ඇත.

එසේම මෙම ශාකයේ ඇති කාෂ්ඨ සොබාවය නිසා සතුන්ටද මෙම පඳුරු අතරින් යාම අපහසුය.

මෙම පඳුරු එකට වෙලී ලන්දක් ලෙස සැකසුන විට එම ගඳපාන යායවල් හරහා අලියන්ට පවා ගමන් කිරීම අපහසුය.

මේ නිසා මෙම ශාකය උඩවලව වනෝද්‍යානයේ ඉතාමත්ම කරදරකාරි ශාකයක්ව ඇත.

මෙහි රසවත් ගෙඩි රැසක් හටගන්නා නිසා කුරුල්ලන් මඟින් මෙම ශාකය ඉතා පහසුවෙන් ව්‍යාප්ත වේ.

නමුත් මෙහි අමු ගෙඩි සහ පත්‍ර සතුන්ට විෂ සහිත නිසා සතුන් ඒවා ආහාරයට නොගනී.

මේ නිසා මෙම ශාකයට කිසිදු සතුරෙක් නැත.

ගඳපාන පත්‍ර කොටා ගත් යුෂ වගා වලට එන කෘමි හානි වලට ප්‍රතිකර්මයක් ලෙස යොදාගනියි.

එසේම මෙය එහි නිජබිමේදී ස්වදේශිකයන්ගේ ඖෂධ වලට යොදාගනී.

මර්දනය :

1.  උගුල්ලා ඉවත් කිරීම සහ පුළුස්සා දැමීම.

2.  විසිතුරු ශාකයක් ලෙස භාවිතයෙන් වැලකීම.

3. පඳුරු ගිනි තැබීම සහ ක්‍රමාණුකූලව නැවතත් පැල මතු වෙන විට පාලනය.

4. විදේශයන්ගේද මෙම ශාකය පාලනයට ජීව විද්‍යාත්මක  ක්‍රම ද සාර්ථකව යොදාගෙන ඇත.

5.එසේම රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතයද සිදු කරයි.

6. අන් අය දැනුවත් කිරීම.

අමතර පෝෂක:                                                                               1.Wikipedia  -http://en.wikipedia.org/wiki/Lantana_camara

                         
2.Florida Invasive Plant Education Initiative in the   Parks - 

http://plants.ifas.ufl.edu/parks/lantana.html

Special thanks Buwaneka Serasinghe Pathirana

1. ගල් ගොරකා,ගල් ඉද්ද - Autograph Tree

නම: ගල් ගොරකා / ගල් ඉද්ද
        Clusia rosea - Family - Clusiaceae (ගොරක කුලය)

නිජබිම : දකුණු ඇමරිකාව

                   
ලංකාවේ පැතිර ඇති ප්‍රදේශ: මධ්‍යම සහ සබරගමු පළාත් වල

ශාකය පිළිබඳ විස්තර:
විසිතුරු ශාකයක් ලෙස ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධ හෙයින් විසිතුරු ශාකයක් ලෙස ලංකාවට හඳුන්වා දෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැක.

මෙය පඳුරු ආකාර වර්ධනයක් පෙන්වයි.

තද පත්‍ර විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත.

මෙම පත්‍ර වල සටහන් තැබිය හැකි නිසා "සමරු සටහන් ගස" ලෙසද හඳුන්වයි.

මෙය අපිශාකයක් ලෙසද වර්ධනය වේ.

ගල් වල වූ විවර, පාලම් වල වූ විවර, අනෙකුත් ගස් මත මෙය පහසුවෙන් වැඩේ.
මේ ගසේ මුල් නිසා ගල් සහ පාලම් වැනි දෘඩ දේවල් පුපුරයි.

එසේ වැඩෙන මෙම ශාකයේ නුග ගස් වල මෙන් කඳෙන් මුල් රැසක් ඇතිවේ.

මල් රෝස / සුදු පැහැයක් ගනී.

ගෙඩි මැංගුස් ගෙඩි වල සොබාවය ගනියි.

එහෙත් එයිට වඩා කුඩාය.

ගෙඩිය පුපුරා එන බීජ රතු- තැඹිලි පාට සිවියකින් වට වී ඇත.

මේ ඇට ඉතාමත්ම හොඳින් පැලවී නව ශාක විශාල ප්‍රමාණයක් ඇති කරයි.

සුන්දර පරිසරයට හානි කරන්න මඟ බලා ඉන්න පැල...

පැලවෙන බීජ සහ බීජ පැල

මෙම ඡායාරූප ගත් ස්ථානය වන ලක්ෂපාන ඇල්ලේ මුදුන ඉතාම සුන්දර තැනකි.එහෙත් එය ගල් ගොරකා මගින් වසා ගනිමින් පවතී.
එය මනරම් ගල්තලාවෙන් හෙබියේ වෙයි.
එහෙත් නුදුරු අනාගතයේම එම සුන්දරත්වය ගල් ගොරකා මඟින් වසාගනු ඇත.


මර්දනය : උගුල්ලා ඉවත් කිරීම සහ පුළුස්සා දැමීම.
                    විසිතුරු ශාකයක් ලෙස භාවිතයෙන් වැලකීම.

                      අන් අය දැනුවත් කිරීම.
                   මෙයට විරුද්ධව ජෛව පාලන ක්‍රම සාර්ථක වී නැත,
              රසායනික  ක්‍රම ද සාර්ථකත්වයෙන් අඩුය.

අමතර පෝෂක :  Hawaiian Ecosystems at Risk project (HEAR)

                            Invasive species information for Hawaii and the Pacific

                            http://www.hear.org/starr/hiplants/reports/pdf/clusia_rosea.pdf

Pics @ Laxapana Falls, Maskeliya taken by Mr Tharindu Priyadarshana Rupasinghes Camera

පාලන ක්‍රම

ආක්‍රමණික ශාක මර්දනය ලේසි පාසු දෙයක් නෙවේ.

මේක ගොඩක් කාලයක් ගතවෙන දෙයක්,
ඉතා සීරුවෙන් කළ යුතු දෙයක්.
ඒ වගේම මේකට මුදල්, ශ්‍රමය ගොඩක් වැය වෙනවා.

අපි හිතමු අපි ගිහින් එක පාරටම ලොකු ප්‍රදේශයක තියන ඔක්කෝම ආක්‍රමණික ශාක ඉවත් කරා කියලා,
ඒත් ඒකෙන් විසඳුමක් ලැබෙන්නෙ නෑ ප්‍රශ්නෙට.

සොබාවික වනාන්තර සමහරක තියන ඒව ඉවත් කරන්න අසීරු තරමටම පැතිරිලා ඉවරයි.
ඒව එකපාරටම ඉවත් කරත් නැවත ප්‍රශ්න ඇති වෙන්න පුළුවන්.

භෞතික ක්‍රම

ගලවා  ඉවත් කිරීම

ගිනි තැබීම

කපා දැමීම

රසායනික ක්‍රම

වල්නාශක සහ වෙනත් රසායනික  භාවිතය

ජෛවවිද්‍යාත්මක ක්‍රම

ආක්‍රමණික ශාක වලට හානිකරන සොබාවික සතුරන් වන වෙනත් සතුන්\ ජීවී විශේෂ යොදා ගැනීම

උදා: සැල්වීනියා ගුල්ලා (Cyrtobagous salvineae) නම් කෘමියෙක් සැල්වීනියා නම් ආක්‍රමණික ශාකය මර්දනයට යොදා ගනී.
ලංකාවේද මෙම කෘමියා භාවිතා කළද ප්‍රතිඵලයක් නොලැබී ඇති බවක් පෙනේ.

කෙසේ වෙතත් මෙම බ්ලොගයේ අරමුණ වන්නේ පෞද්ගලික ඉඩම් වල හෝ මෙවන් ආක්‍රමණික අවම කිරීමත්.

මෙවන් ශාක ප්‍රචාරණයට දායක වීමෙන් ජනතාව වැලක්වීමත්ය.

Photo:http://www.nrm.gov.au/projects/vic/ppwe/2006-01photos.html

මොනවද මේ ආක්‍රමණික ශාක වලින් ඇති වෙන අර්බුද?

මේ වගේ ආක්‍රමණික ශාක පැතිරුනාම වෙන්නේ ලොකූ ප්‍රදේශයක්ම මේ ශාක වලින් වැහිලා යන එක.
එහෙම වුනාම වෙන්නේ ඒ පලාතෙම ඉන්න අනික් සත්තු ශාක හැම එකකටම ලොකු ප්‍රශ්න උද්ගත වීම.
එතකොට ලංකාවේ තිබුන දේශීය ශාක ඔක්කොගෙම ප්‍රමාණය අඩු වෙනවා.
එතකොට ඒ ශාක මත යැපෙන්න පුරුදු වෙලා හිටපු සතුන්ගෙත් ප්‍රමාණය අඩු වෙනවා.
අපි හිතමු එක දේශීය ශාක ජාතියක් තිබුනා ඒක වැවෙන්නෙ බොහෝම කුඩා ප්‍රදේශයක විතරයි.
ඉතින් ඒ ප්‍රදේශයෙත් ආක්‍රමණික ශාක වැඩුනම අර වටිනා කියන දුර්ලභ දේශීය ශාකය නැති වෙලා යනවා.
මේකට හේතුව තමා ආක්‍රමණික ශාක හැදුනම අනික් ශාක වලට ආලෝකය,පෝෂණය, ජලය, ඉඩකඩ කියන ඒවට විශාල තරඟයක් ඇති වෙලා ඒ ශාක එයින් පරාද වීම.

මේ ගොඩක් ආක්‍රමණික ශාක වලින් සතුන්ට තියන ප්‍රයෝජනේ අඩුයි, ඒ නිසත් මේවා. හැදෙන ප්‍රදේශ වල සතුන් අඩු වෙනවා.

ඒ වගේම සමහර ශාක නිසා අජීවී දේවල් වලට පවා හානි වෙනවා.
මොකද මේ සමහර ශාක ගස් ගල් වලත් හැදිලා ඒවා වහගන්න නිසා, එතකොට ඒ පරිසරයේ සැබෑ සුන්දරත්වය දකින්න බැරි වෙලා යනවා.


කොහොම හරි අන්තිමට වෙන්නෙ ජෛව විවිධත්වය ඒ කියන්නේ,
විශේෂ විවිධත්වය - සත්තු හා ශාක වර්ග ගණන
පරිසර පද්ධති විවිධත්වය - වෙනස් වෙනස් පරිසර පද්ධති
කියන මේ සියල්ල අඩු වෙලා යනවා.
ඒ කියන්නේ පරිසරයට හානි වෙනවා.
පරිසරයට හානි වෙනවා කියන්නේ වක්‍රව හරි මිනිස්සු කියන අපිටත් හානි වෙනවා කියන එක.